CẬU BÉ THÔNG MINH

Ngày xửa ngày xưa, ở một ngôi làng nọ, có hai cha con người nông dân nghèo khổ nhưng vốn tính rất mực chăm chỉ, chịu khó làm lụng quanh năm suốt tháng trên đồng ruộng. Một ngày nọ, viên quan đại thần đang thực hiện chuyến đi kinh lý qua các địa phương để thực hiện ý đồ của nhà vua là thử tài dân chúng nhằm tuyển chọn những nhân tài kiệt xuất ra giúp nước. 

Khi đi ngang qua một cánh đồng, thấy người cha đang cặm cụi dắt trâu đi cày dưới ruộng sâu, viên quan bèn cho dừng ngựa lại, gọi lão nông lên và đưa ra một câu hỏi oái oăm nhằm làm khó: "Này lão nông, lão cày ruộng đã bao năm nay, vậy hãy cho ta biết chính xác con trâu của lão cày một ngày được mấy đường?".

Người cha nghe xong thì ngẩn người, lúng túng đứng lặng im không biết phải trả lời ra sao trước câu hỏi phi lý ấy. Thế nhưng, cậu con trai của lão mới chừng bảy, tám tuổi đang dắt trâu ăn cỏ gần đó bèn nhanh nhảu hỏi vặn lại quan bằng một giọng rất tự tin: "Thế xin ông cho biết ngựa của ông đi một ngày được mấy bước, tôi sẽ lập tức cho ông biết trâu nhà tôi cày một ngày được mấy đường". Viên quan nghe xong sửng sốt trước sự lanh lợi và lập luận sắc bén của đứa trẻ, biết chắc mình đã gặp được một nhân tài hiếm có nên lẳng lặng ghi nhớ tên tuổi, địa chỉ rồi tức tốc về kinh đô tâu lại với nhà vua.

Nhà vua nghe chuyện vẫn chưa tin hẳn, muốn tiếp tục thử thách thêm để khẳng định tài năng thực sự nên đã ban xuống làng cậu bé ba thúng gạo nếp cùng ba con lợn đực. Vua ra lệnh cho dân làng phải nuôi sao cho một năm sau ba con lợn ấy phải đẻ thành chín con, nếu không thực hiện được thì cả làng sẽ phải gánh tội rất nặng. 

Cả dân làng vô cùng lo sợ vì ai cũng biết quy luật tự nhiên là lợn đực không thể đẻ con, nhưng cậu bé bấy giờ bèn bảo cha đừng lo, cứ xin làng cho mổ lợn đồ xôi cho mọi người đánh chén linh đình một bữa, còn mình sẽ có cách đối phó với nhà vua.

Đến kỳ hạn phải nộp lợn, cậu bé vào cung khóc lóc thảm thiết trước mặt nhà vua và tâu rằng cha cậu nhất định không chịu đẻ em bé cho cậu bế. Nhà vua nghe thấy chuyện lạ lùng bèn cười lớn và bảo: "Bố ngươi là giống đực thì làm sao mà đẻ được?". Cậu bé bấy giờ mới ung dung đáp lại: "Tâu đức vua, nếu đúng như vậy thì lợn đực mà vua ban làm sao đẻ con được ạ?". Vua thấy cậu bé quả thực có trí tuệ phi thường, bèn ban thưởng hậu hĩnh cho cả làng và định bụng sẽ sớm triệu cậu vào cung để trọng dụng.

Thử thách cam go và mang tính chất ngoại giao nhất diễn ra khi có sứ giả nước láng giềng mang sang một con ốc xoắn rất dài và mảnh, thách thức triều đình làm sao xỏ được một sợi chỉ mảnh qua ruột con ốc đó từ đầu này sang đầu kia.

Các đại thần, Trạng Nguyên và những bậc túc học trong triều đình đều bó tay chịu nhục vì không tìm ra cách nào. Vua lại cho người đi tìm cậu bé để nhờ cậy. Lúc sứ giả đến nơi, cậu bé đang mải mê chơi đùa ở sau vườn, nghe tin bèn vừa hát vừa chỉ cho quân lính cách thức cực kỳ đơn giản mà hiệu quả: bắt một con kiến cánh, buộc sợi chỉ mảnh vào lưng nó, sau đó bôi mỡ vào một đầu lỗ ốc, kiến ngửi thấy mùi thơm của mỡ sẽ tự động bò qua mang theo sợi chỉ xuyên qua ruột ốc.

Kết quả thành công ngoài mong đợi khiến sứ giả nước láng giềng vô cùng kính nể và thán phục trí tuệ của người phương Nam. Nhà vua vui mừng khôn xiết vì đã giữ được thể diện cho quốc gia, bèn phong cậu làm Trạng nguyên và cho xây dựng một dinh thự lớn ngay bên cạnh cung điện để hằng ngày cùng cậu bàn bạc những việc hệ trọng của nước nhà.