Phong trào cách mạng Việt Nam thời kì 1930 – 1939

Tại huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh, Tượng đài Xô viết Nghệ – Tĩnh đứng sừng sững như một biểu tượng bất diệt cho tinh thần đấu tranh quật cường của nhân dân Việt Nam trong những năm đầu có Đảng lãnh đạo. Giai đoạn 1930 – 1939 không chỉ là thời kì bùng nổ của những cao trào cách mạng rộng lớn mà còn là bước chuẩn bị quan trọng về lực lượng và trận địa cho thắng lợi của Cách mạng tháng Tám sau này,. Những sự kiện lịch sử trong thời kì này đã chứng minh năng lực lãnh đạo của Đảng và khát vọng độc lập, tự do không gì lay chuyển được của dân tộc.

Nguyên nhân bùng nổ

Việt Nam chịu ảnh hưởng nặng nề của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929 – 1933) từ phía Pháp, khiến mâu thuẫn xã hội giữa dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và giữa nông dân với địa chủ phong kiến ngày càng sâu sắc. Trong bối cảnh đó, Đảng Cộng sản Việt Nam vừa ra đời đã kịp thời lãnh đạo nhân dân đẩy mạnh cuộc đấu tranh trên phạm vi toàn quốc.

Diễn biến chính

Ngay từ đầu năm 1930, các cuộc bãi công của công nhân đồn điền cao su Phú Riềng, nhà máy sợi Nam Định và nhà máy diêm Bến Thủy đã nổ ra để đòi cải thiện đời sống. Đến ngày 1 – 5 – 1930, lần đầu tiên công nhân và các tầng lớp nhân dân rải truyền đơn, treo cờ Đảng để biểu dương tinh thần đoàn kết với giai cấp vô sản thế giới, tiêu biểu là sự kiện cờ đỏ búa liềm tung bay trên đỉnh núi Bài Thơ.

Đỉnh cao Xô viết Nghệ – Tĩnh

Tháng 9 và tháng 10 – 1930, phong trào đạt đến đỉnh cao quyết liệt tại Nghệ An và Hà Tĩnh, làm tê liệt bộ máy chính quyền thực dân, phong kiến ở nhiều huyện và thôn, xã. Tại đây, chính quyền nhân dân dưới hình thức các xô viết được thành lập, thực hiện nhiều chính sách tiến bộ như: ban bố quyền tự do dân chủ, chia ruộng đất công, bãi bỏ các thuế vô lí và mở lớp dạy chữ Quốc ngữ. Tuy nhiên, trước sự khủng bố tàn bạo của thực dân Pháp, phong trào tạm thời lắng xuống vào đầu năm 1931.

Phong trào đã khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, hình thành khối liên minh công – nông và để lại nhiều bài học quý báu cho sự nghiệp cách mạng về sau.

Nguyên nhân

Năm 1935, Quốc tế Cộng sản chủ trương thành lập Mặt trận Nhân dân chống phát xít; tại Pháp năm 1936, Mặt trận Nhân dân lên cầm quyền và thi hành một số chính sách tiến bộ cho các thuộc địa. Ở trong nước, các tổ chức Đảng dần phục hồi; Hội nghị Trung ương (7 – 1936) xác định nhiệm vụ trước mắt là chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít và nguy cơ chiến tranh, đòi tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo và hoà bình.

Các hình thức đấu tranh phong phú:

Phong trào Đông Dương đại hội: Đảng phát động quần chúng thu thập nguyện vọng (dân nguyện) để tiến tới triệu tập Đông Dương đại hội. Nhiều cuộc mít tinh, biểu tình diễn ra sôi nổi như cuộc bãi công của công nhân xe lửa Trường Thi và đặc biệt là cuộc mít tinh của 2,5 vạn người tại khu Đấu Xảo (Hà Nội) ngày 1 – 5 – 1938.

Đấu tranh nghị trường và báo chí: Đây là hình thức đấu tranh mới nhằm mở rộng lực lượng của Mặt trận Dân chủ, vạch trần chính sách của kẻ thù và bênh vực nhân dân lao động. Nhiều tờ báo như Tiền phong, Dân chúng, Lao động xuất bản công khai; các tác phẩm như Vấn đề dân cày của Qua Ninh (Trường Chinh) và Vân Đình (Võ Nguyên Giáp) được lưu hành rộng rãi. Phong trào kết thúc khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ (9 – 1939).

Là phong trào quần chúng rộng lớn, có tổ chức, buộc thực dân phải nhượng bộ một số yêu sách. Đây được xem là cuộc diễn tập lần thứ hai cho Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Xuyên suốt thập kỉ 30 của thế kỉ XX, cách mạng Việt Nam đã trải qua những bước thăng trầm nhưng đầy oanh liệt,. Từ những ngày xô viết bùng nổ đến cao trào dân chủ công khai, Đảng và nhân dân ta đã từng bước làm chủ trận địa, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết về tư tưởng và tổ chức,. Những thành tựu này đã khẳng định con đường cứu nước theo khuynh hướng vô sản là hoàn toàn đúng đắn, tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc giải phóng dân tộc và khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1945.

Bài học về phong trào cách mạng 1930 – 1939 mang giá trị giáo dục sâu sắc về tinh thần bất khuất và sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng. Qua việc tìm hiểu về chính quyền Xô viết Nghệ – Tĩnh và các phong trào dân chủ, học sinh nhận thức được tầm quan trọng của việc kết hợp các hình thức đấu tranh linh hoạt để đạt được mục tiêu cách mạng,. Ý nghĩa lớn nhất của bài học là bồi đắp lòng tự hào dân tộc, sự tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng và ý thức trách nhiệm của thế hệ trẻ trong việc kế thừa truyền thống cách mạng, nỗ lực học tập để xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp và văn minh.