Châu Á từ năm 1918 đến năm 1945

Giai đoạn giữa hai cuộc chiến tranh thế giới (1918 – 1939) chứng kiến một bức tranh đầy tương phản tại châu lục rộng lớn nhất thế giới,. Trong khi đế quốc Nhật Bản ráo riết quân sự hoá bộ máy nhà nước và tăng cường các hoạt động chiến tranh xâm lược, thì ở hầu khắp các quốc gia còn lại, ngọn lửa đấu tranh giành độc lập dân tộc đã bùng cháy mạnh mẽ hơn bao giờ hết,. Những chuyển biến này không chỉ làm lung lay tận gốc nền thống trị của thực dân phương Tây mà còn chuẩn bị những tiền đề quyết định cho sự ra đời của hàng loạt quốc gia độc lập sau năm 1945.

Phong trào cách mạng ở châu Á sau năm 1918 phát triển mạnh mẽ nhờ tác động to lớn từ thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga (1917) và sự ra đời của Quốc tế Cộng sản (1919),. Những sự kiện này đã truyền bá lí luận cách mạng mới, thúc đẩy sự lớn mạnh của giai cấp công nhân và dẫn đến sự thành lập của các đảng cộng sản tại nhiều nước như Trung Quốc, Ấn Độ, In-đô-nê-xi-a, Việt Nam,. Các cuộc đấu tranh giai đoạn này không chỉ đòi quyền lợi kinh tế mà đã chuyển sang mục tiêu chính trị rõ rệt, đòi quyền tự quyết và độc lập hoàn toàn cho dân tộc,.

Tại Trung Quốc: Phong trào Ngũ tứ (4 – 5 – 1919) đã mở đầu cho cao trào cách mạng chống đế quốc và phong kiến theo khuynh hướng mới. Tiếp đó là quá trình đấu tranh kiên cường của nhân dân Trung Quốc chống lại sự xâm lược của quân phiệt Nhật Bản,.

Tại Ấn Độ: Dưới sự lãnh đạo của M. Gan-đi và Đảng Quốc đại, phong trào đấu tranh diễn ra dưới hình thức hòa bình, không sử dụng vũ lực nhưng vô cùng quyết liệt. Tiêu biểu là cuộc đi bộ vượt quãng đường dài để phản đối chính sách độc quyền muối của thực dân Anh vào năm 1930, thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia,.

Tại Đông Nam Á: Phong trào giải phóng dân tộc diễn ra sôi nổi với sự tham gia của nhiều giai cấp khác nhau. Từ những cuộc đấu tranh theo khuynh hướng dân chủ tư sản, phong trào dần chuyển hướng và lớn mạnh dưới sự lãnh đạo của các lực lượng vô sản, tiêu biểu là cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam và các cuộc nổi dậy giành độc lập tại In-đô-nê-xi-a, Lào.

Trái ngược với xu hướng chung, Nhật Bản đã nhanh chóng vượt qua các cuộc khủng hoảng kinh tế bằng cách phát xít hóa bộ máy cai trị. Nhà nước Nhật Bản thực hiện chính sách quân phiệt hóa, biến đất nước thành lò lửa chiến tranh tại châu Á,. Nhật Bản đã tiến hành chiếm đóng vùng Đông Bắc Trung Quốc và mở rộng xâm lược ra khắp khu vực Đông Nam Á, gây ra những thảm cảnh kinh hoàng cho nhân dân các nước thuộc địa, tiêu biểu là nạn đói năm 1945 tại Việt Nam,.

Lịch sử châu Á từ năm 1918 đến năm 1945 là một bản anh hùng ca về khát vọng tự do và độc lập. Dù phải đối mặt với sức mạnh tàn bạo của chủ nghĩa phát xít Nhật hay sự cai trị lâu đời của thực dân phương Tây, nhân dân các nước châu Á đã bền bỉ chiến đấu và trưởng thành vượt bậc về ý thức dân tộc,. Thắng lợi của lực lượng Đồng minh trong Chiến tranh thế giới thứ hai đã tạo ra thời cơ vàng để nhân dân Á châu đứng lên phá tan xiềng xích, mở ra một kỉ nguyên mới cho toàn bộ lục địa.

Bài học cung cấp cái nhìn toàn cảnh về sự trỗi dậy của các dân tộc Á châu, bồi đắp niềm tự hào về tinh thần "không có gì quý hơn độc lập, tự do",. Qua sự đối lập giữa chính sách xâm lược của Nhật Bản và cuộc đấu tranh chính nghĩa của các nước như Ấn Độ, Việt Nam, học sinh nhận thức được giá trị của hòa bình và sự cần thiết của khối đại đoàn kết quốc tế,. Ý nghĩa sâu sắc nhất của bài học là giáo dục thế hệ trẻ về bài học tự lực tự cường, không ngừng nỗ lực học tập và sáng tạo để xây dựng đất nước Việt Nam và khu vực châu Á ngày càng thịnh vượng, ổn định trong thời đại mới.