Việt Nam trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám năm 1945

Trong thư gửi Tổng thống Pháp Sác-lơ Đờ Gôn ngày 5 – 9 – 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định quyết tâm bảo vệ nền độc lập của Chính phủ và nhân dân Việt Nam trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau và đối xử bình đẳng. Tuy nhiên, sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà mới ra đời đã phải đối mặt với tình thế "ngàn cân treo sợi tóc". Chính quyền cách mạng còn non trẻ, lực lượng vũ trang còn yếu, trong khi thù trong giặc ngoài vây quanh không ngừng chống phá. Để bảo vệ thành quả cách mạng, toàn dân tộc đã phải bước vào một cuộc chiến đấu mới đầy cam go để củng cố chính quyền và giải quyết những khó khăn chồng chất.

Nhiệm vụ quan trọng hàng đầu sau cách mạng là xây dựng bộ máy nhà nước vững mạnh để điều hành đất nước. Ngày 6 – 1 – 1946, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã diễn ra thành công, bầu ra hơn 300 đại biểu Quốc hội, khẳng định quyền làm chủ của nhân dân. Tại kì họp đầu tiên của Quốc hội khoá I (3 – 1946), Chính phủ liên hiệp kháng chiến do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch đã được thành lập. Ngày 9 – 11 – 1946, bản Hiến pháp đầu tiên được thông qua, xác lập nguyên tắc đoàn kết toàn dân và bảo đảm các quyền tự do dân chủ. Để bảo vệ đất nước, lực lượng vũ trang được chấn chỉnh, đổi tên thành Vệ quốc đoàn (9 – 1945) và sau đó là Quân đội quốc gia Việt Nam (5 – 1946). Chính phủ cũng thực hiện sách lược "hoà để tiến" qua việc kí kết Hiệp định Sơ bộ (6 – 3) và Tạm ước (14 – 9) để tạm thời hoà hoãn với Pháp, đẩy quân Trung Hoa Dân quốc về nước.

Về kinh tế, chính phủ đã thực hiện các biện pháp cấp bách để đẩy lùi nạn đói như lập "hũ gạo cứu đói", tổ chức "ngày đồng tâm" và vận động toàn dân tăng gia sản xuất với khẩu hiệu "không một tấc đất bỏ hoang",. Để khắc phục tình trạng ngân khố trống rỗng, phong trào "Tuần lễ vàng" và "Quỹ độc lập" được phát động, thu được lượng lớn tiền và vàng từ sự ủng hộ của các nhà tư sản và nhân dân,.

Về văn hoá - giáo dục, để tiêu diệt "giặc dốt", ngày 8 – 9 – 1945, Nha Bình dân học vụ được thành lập. Phong trào xoá nạn mù chữ phát triển sôi nổi khắp nơi, chỉ trong một năm đã có hơn 2,5 triệu người biết đọc, biết viết. Đồng thời, các trường học được khai giảng lại, nội dung giáo dục đổi mới theo tinh thần dân tộc, dân chủ; đời sống văn hoá mới và y tế vệ sinh phòng bệnh cũng được chú trọng tăng cường.

Mưu đồ xâm lược của Pháp bộc lộ ngay từ ngày 2 – 9 – 1945 khi chúng gây hấn tại Sài Gòn. Đêm 22 rạng sáng 23 – 9 – 1945, Pháp đánh úp trụ sở Uỷ ban hành chính Nam Bộ, chính thức bắt đầu cuộc chiến tranh xâm lược lần thứ hai. Đáp lại lời kêu gọi của cơ quan kháng chiến Nam Bộ và Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân dân miền Nam đã anh dũng chiến đấu, dựng chiến luỹ chặn địch, phá huỷ kho tàng của chúng,. Nhân dân miền Bắc và miền Trung cũng hết lòng ủng hộ, các chi đội "Nam tiến" gấp rút lên đường vào Nam sát cánh cùng đồng bào. Cuộc chiến đấu ngoan cường ở Nam Bộ đã giam chân quân Pháp trong nhiều tháng, tạo điều kiện cho cả nước chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến lâu dài.

Trong năm đầu tiên đầy sóng gió, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà đã từng bước vượt qua những thử thách hiểm nghèo,. Những biện pháp toàn diện từ củng cố chính quyền đến diệt giặc đói, giặc dốt đã biến một quốc gia mới giành độc lập thành một khối đại đoàn kết vững chắc,. Thắng lợi trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám không chỉ bảo vệ vững chắc nền độc lập vừa giành được mà còn khẳng định bản chất của một Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Bài học mang giá trị giáo dục sâu sắc về sức mạnh của lòng dân và sự linh hoạt trong sách lược ngoại giao. Học sinh nhận thức được rằng trong hoàn cảnh khó khăn nhất, sự đoàn kết và tin tưởng vào chính quyền cách mạng là chìa khóa để vượt qua mọi trở lực. Ý nghĩa quan trọng nhất của bài học là bồi đắp lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với dân tộc, đúng như lời dạy của Bác: "Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu". Qua đó, thế hệ trẻ hiểu rõ giá trị của độc lập, tự do và nỗ lực học tập để góp phần xây dựng đất nước ngày càng vững mạnh hơn.